Cuốn hồi ký của Cựu cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton

Cuốn hồi ký của Cựu cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton: Vì nước Mỹ hay vì tiền?

Trần Hưng 09:34am, 30/06/2020

Vào ngày 23/6, trên kênh phân phối Amazon, hàng vạn cuốn hồi ký có tựa đề The room where it happened: A White House memoir (Căn phòng nơi chuyện đó xảy ra: Một hồi ký ở Nhà Trắng), của cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton chính thức ra mắt tới đông đảo người đọc khắp nước Mỹ.

Vào tháng 9/2019, khi ông John Bolton bị Tổng thống Mỹ Donald Trump đột ngột sa thải khỏi vị trí Cố vấn An ninh Quốc gia vì có nhiều bất đồng với Tổng thống Trump về các chính sách ngoại giao. Một tuần sau đó, được biết ông Bolton đã lên kế hoạch để viết một cuốn sách về quãng thời gian 17 tháng làm việc tại Nhà Trắng đầy biến động của ông bên cạnh Tổng thống Trump với vô số các thách thức và khủng hoảng đối ngoại.

Với độ dày trên 500 trang và 15 chương, cuốn sách đã viết về những thay đổi trong đội ngũ cố vấn tổng thống của Nhà Trắng, đi sâu hơn về công tác đối ngoại, phơi bày cả những chiến lược, chiến thuật, hành động, lời nói của tổng thống Donal Trump trước các vấn đề của nước Mỹ trước các đồng minh và cả các kẻ thù trên thế giới.

Cuốn sách chứa đựng nhiều thông tin bí mật tới mức giật gân, do vậy, chính quyền của Tổng thống Trump không muốn cuốn sách này được lưu hành rộng rãi. Ngày 15/6, đài ABC đưa tin rằng, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi kiện ra tòa liên bang với mục tiêu có được một sắc lệnh của tòa cấm xuất bản cuốn sách của ông Bolton do nó gây ra nhiều lo ngại nghiêm trọng cho an ninh quốc gia. Ông Trump cho rằng ông Bolton đã vi phạm luật pháp liên bang khi viết ra cuốn sách này, do tất cả những gì ông từng trao đổi với tư cách là tổng thống đều là những thông tin tuyệt mật.

Tuy nhiên, ngày 20/6, thẩm phán Royce Lamberth đã ra phán quyết từ chối yêu cầu của chính quyền ông Trump về việc ban hành lệnh ngăn xuất bản quyển sách của John Bolton, bởi Luật pháp Mỹ chỉ chế tài hành động cụ thể chứ không thể chế tài một dự định của ai đó, nên không thể cấm một cuốn sách khi nó chưa được công bố công khai.

Người ta cũng không hiểu tại sao, một người có quan điểm cứng rắn, kín kẽ và không nhượng bộ về quyền lợi quốc gia như ông Bolton lại phơi bày ra những vấn đề của an ninh quốc gia.

John Robert Bolton sinh ngày 20/11/1948, từng là Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc duới thời Tổng thống George W. Bush. Chính trị gia đảng Cộng hòa này được nhận định là một chính khách bảo thủ, cứng rắn và có nhiều phát ngôn gây tranh cãi. Ông Bolton gia nhập chính quyền Mỹ thời tổng thống Donal Trum vào tháng 4/2018, thay thế ông H.R. McMaster để làm Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ.

Theo truyền thông Mỹ, ông Bolton bất đồng với ông Trump trong nhiều vấn đề, đặc biệt là chính sách với Iran và Triều Tiên. Trong khi ông Trump thiên về đàm phán và đấu tranh kinh tế, thương mại, ông Bolton được cho là nhiều lần hối thúc Tổng thống sử dụng vũ lực để giải quyết các cuộc khủng hoảng trên thế giới. Đây cũng là lý do chính khiến ông Bolton phải “dứt áo ra đi”.

Trên nhiều tờ báo hàng đầu của Mỹ đồng loạt đưa ra các đoạn trích từ cuốn sách, trong đó mô tả về tính cách có phần khó chịu của ông Trump và chỉ trích hành động của ông, nhất là nói đậm về những bất đồng của ông Bolton đối với các quyết định của tổng thống. Ông Bolton còn miêu tả ông Trump là người điều khiển hoạt động ngoại giao của Mỹ theo kiểu tùy hứng, không vì lợi ích quốc gia, chỉ phục vụ cho lợi ích cá nhân, bao hàm cả mục tiêu giành lợi thế cho cuộc bầu cử tổng thống vào cuối năm 2020. Bolton còn cho rằng, những tổn hại mà ông Trump gây ra cho nước Mỹ và cộng đồng dân chủ thế giới lớn hơn rất nhiều những thành tựu mà ông đem lại cho nước Mỹ.

Một số hình ảnh về các hoạt động của ông John Bolton khi làm cố vấn An ninh trong Nhà Trắng được in trong cuốn hồi ký.


Tuy nhiên, với việc cố tình xuất bản cuốn hồi ký của mình, ông John Bolton đã phải hứng chịu vô vàn những chỉ trích xuất phát không chỉ từ đảng Cộng hòa của mình mà còn cả sự coi thường từ phía Dân chủ. Tất cả dường như đều chung một thái độ phẫn nộ vì hành động của John Bolton.

Theo các hãng truyền thông trong nước, nhiều thành viên Đảng Cộng hòa đã trực tiếp chĩa mũi dùi về phía ông Bolton, gọi ông là một tác giả bất mãn với chính quyền, suy nghĩ ra những câu chữ giật gân để kiếm thêm tiền từ việc bán sách. New York Times đưa tin, hợp đồng viết sách của ông Bolton với nhà xuất bản Simon & Schuster kiếm được tới 2 triệu USD.

Các nhà chính khách hầu như đều tỏ thái độ bất bình. Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham nói rằng, thật khó để tin tưởng “một người khẳng định đã chứng kiến hành vi mà ông ta gọi là phản quốc và cản trở công lý, nhưng lại đem kể lể trong một cuốn sách”.

Đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer, người lãnh đạo các cuộc đàm phán với Trung Quốc cũng khẳng định câu chuyện ông Trump nhờ ông Tập giúp tái cử là hoàn toàn bịa đặt. “Hoàn toàn không đúng. Chưa bao giờ xảy ra. Tôi đã ở đó. Tôi không nhớ chuyện đó từng xảy ra. Tôi không tin nó là đúng. Tôi không tin nó từng xảy ra”, ông Lighthizer nói trong buổi điều trần tại Thượng viện hôm 17/6.

Cố vấn thương mại Peter Navarro cũng khẳng định ông chưa bao giờ nghe thấy ông Trump cầu viện Tập Cận Bình để giúp đỡ trong cuộc bầu cử sắp tới như lời kể của Bolton.
“Tôi chưa bao giờ nghe thấy điều này. Tôi ghét tiêu đề của cuốn sách đó. Tôi cũng ở trong phòng lúc đó”, ông Navarro nói với CNN.
“John Bolton đã đưa những thông tin tuyệt mật tràn ra khắp một cuốn sách lớn. Và tôi cho rằng ông ta sẽ không chỉ thu tiền lời từ nó mà còn có cả nguy cơ ngồi tù. Ông ta đã làm một điều rất rất nghiêm trọng về mặt an ninh quốc gia Hoa Kỳ. Và ông ta sẽ phải trả một cái giá cho điều đó”, Navarro nói.
Dường như, ông Bolton đã mất hết đồng minh ở Đảng Cộng hòa, cho dù ông từng được coi là một trong những chính trị gia hàng đầu về các vấn đề đối ngoại và an ninh quốc gia.
Phản ứng với những nội dung trong cuốn sách của John Bolton, Tổng thống Donald Trump cáo buộc cựu Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton “pha trộn những lời dối trá và câu chuyện hư cấu” trong cuốn sách của ông này.
Tổng thống Trump nhấn mạnh, ông tuyển John Bolton làm cố vấn bất chấp ý kiến của Thượng viện, tuy nhiên ông này không đáp ứng kỳ vọng và trong thời gian đảm nhiệm chức trách đã có nhiều sai sót cực kỳ nguy hiểm, nên đã bị sa thải.
Thậm chí ông chủ Nhà Trắng còn nhấn mạnh một cách hài hước, nếu ông nghe theo sự cố vấn của Bolton, có lẽ thế giới “đang lâm vào chiến tranh thế giới thứ sáu”. Ông Trump cũng cho biết, trước đây Bolton không bao giờ phàn nàn về những vấn đề mà ông ta đề cập trong hồi ký, nhưng kể từ thời điểm bị sa thải, khi ông ta bắt đầu có được nhiều sự chú ý của công chúng thì vị cựu Cố vấn An ninh Quốc gia mới bắt đầu đưa ra những tuyên bố giật gân, mà nhiều phát ngôn lố bịch trong đó là do ông Bolton tự gán cho ông Trump chứ nhà lãnh đạo Mỹ chưa bao giờ nói ra.
Ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh rằng, cuốn hồi ký thuần tuý là sự hư cấu và những lời dối trá.Những tiết lộ của cựu quan chức này về việc ông đã đóng băng hỗ trợ quân sự cho Ukraine và những lời bịa đặt về chính sách của ông, chẳng qua là nhằm mục đích bôi nhọ hình ảnh của Tổng thống Trump, đồng thời cũng là một cách PR để Bolton “bán được nhiều sách hơn”.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo cũng ủng hộ ông Trump và nói rằng, nước Mỹ thời Tổng thống Trump là thời của “cái Thiện”.
Người đứng đầu Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ lên án cuốn hồi kỳ của ông Bolton và gọi cựu Cố vấn An ninh Quốc gia của Tổng thống Donald Trump là “kẻ phản bội” đang phát tán một loạt nhận định dối trá và sự thật nửa vời, toàn bộ cuốn sách của ông này viết về Nhà Trắng là “sự bịa đặt trực tiếp”, gây tổn hại cho đất nước bằng cách lợi dụng lòng tin của người Mỹ.
Mặc dù đã đưa nhiều thông tin không hay về Tổng thống Trump, ông Bolton cũng không kiếm được thêm bất cứ người bạn mới nào từ phía Đảng Dân chủ. Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi hôm 18/6 đã chỉ trích ông Bolton vì không chịu ra làm chứng trong phiên tòa luận tội Tổng thống Trump và lập luận nếu ông Bolton có thông tin đáng giá, đáng lẽ ông nên ra điều trần. Bà Pelosi cũng nói rằng sẽ không mua cuốn hồi ký của ông Bolton vì ông này không có tinh thần yêu nước và dùng trò chơi chính trị để làm lợi cho bản thân. Thậm chí,Bà Pelosi cho rằng, việc Bolton ra mắt cuốn sách chẳng khác gì “trò lừa đảo”, dùng cuốn sách của mình đơn thuần là để kiếm tiền.
Tuy vậy, Đảng Dân chủ có thể sẽ khai thác những thông tin này để tiếp tục những cuộc điều tra riêng về hành vi của ông Trump, sau khi những nỗ lực luận tội tổng thống vào đầu năm nay đã thất bại.

Ngay sau khi phát hành, cuốn sách cũng bị phản ứng gay gắt từ nhiều nước liên quan được nói tới trong cuốn sách.
Phát biểu với báo chí, Giám đốc Văn phòng An ninh Quốc gia trực thuộc Tổng thống Hàn Quốc là ông Jong Young-jong đã nói rằng, cuốn sách của cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ có thể gây tác động xấu, làm mất niềm tin của các đồng minh vào Washington.
Hãng tin Yonhap dẫn lời ông Jong Young-jong cho biết, cuốn sách chứa những chi tiết nhạy cảm về cuộc đàm phán giữa nhà lãnh Hàn Quốc Moon Jae-in và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Chính trị gia Hàn Quốc lưu ý rằng, các chi tiết của cuộc đàm phán bị tiết lộ mà không có thỏa thuận với Seoul.
Ngoài ra, ông Jong Young-jong cũng chỉ trích sự thiếu trung thực của Bolton, vì hầu hết các thông tin trong cuốn sách phản ánh quan điểm chủ quan của ông ta, là sự suy diễn của bản thân ông ta, chứ không nói lên sự thật hoặc không phải là những thông báo chính thức của các cá nhân và cơ quan có thẩm quyền. Ông Jong Young-jong nói rằng việc đơn phương xuất bản cuốn hồi ký chứa đầy bí mật của các bên như thế này đặt ra “một tiền lệ nguy hiểm”, chỉ vì cái bực tức nhỏ nhen cá nhân mà một cưu cố vấn an ninh có thể bỏ qua quyền lợi và uy tín quốc gia, sau này ai sẽ tin tưởng Mỹ trong những trao đổi mang tính bí mật quốc gia.
Việc ông ta (John Bolton) đơn phương xuất bản các cuộc trao đổi được tiến hành dựa trên sự tin tưởng chung giữa các quốc gia đã vi phạm nguyên tắc ngoại giao và có thể làm tổn hại nghiêm trọng các cuộc đàm phán trong tương lai.
Nhật Bản lên tiếng sau khi cựu cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton tiết lộ trong hồi ký đang gây chú ý rằng Tổng thống Trump đã yêu cầu Tokyo trả 8 tỷ USD mỗi năm cho các hoạt động quân sự của Washington.
“Các cuộc đàm phán về chi phí đồn trú (của quân đội Mỹ) vẫn chưa bắt đầu. Chính phủ Nhật Bản vẫn chưa nhận được bất kỳ đề nghị nào từ Mỹ liên quan tới vấn đề này”, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Taro Kono phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ hôm 23/6.
Chính quyền Ankara Thổ Nhĩ Kỳ ngày 24-6 lên tiếng cáo buộc cuốn hồi ký của cựu Cố vấn An ninh Mỹ John Bolton viết về những cuộc hội đàm giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan và người đồng cấp Mỹ Donald Trump là “sai sự thật”.
“Cuốn hồi ký được viết bởi cựu quan chức cấp cao Mỹ (ông Bolton) chứa những thông tin sai lệch, một chiều và mang tính thao túng về các cuộc đối thoại giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan và Tổng thống Mỹ Donald Trump”, Giám đốc truyền thông của văn phòng Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Fahrettin Altun viết trên
Twitter.
Reuters dẫn lời ông Altun nói thêm rằng, hai nhà lãnh đạo Mỹ-Thổ đã có những nỗ lực to lớn nhằm thắt chặt mối quan hệ song phương, và ông Trump “đã lắng nghe đồng minh quan trọng trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hơn bất kỳ chính quyền tiền nhiệm nào”.

Cuốn sách The room where it happened: A White House memoir (Căn phòng nơi chuyện đó xảy ra: Một hồi ký ở Nhà Trắng), của cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton mặc dù bị chỉ trích cả trong nươc và quốc tế, nhưng như một số chuyên gia nhận xét, cuốn hồi ký của ông Bolton như một “quả bom” dội thẳng vào chính quyền của Tổng thống Trump, vốn đang gặp không ít khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 và làn sóng biểu tình sắc tộc. Dù là với mục tiêu gì, ông Bolton cũng đã khiến cho chính trường Mỹ, nhất là khiến cho cuộc đua vào Nhà Trắng ngày một phức tạp thêm.

Nhưng công chúng cũng đặt ra câu hỏi ông John Bolton viết cuốn hồi ký này vì nước Mỹ hay vì tiền?!.

Trần Hưng
PV Môi trường và Đô thị Việt Nam tại Mỹ

Loading...
Bạn đang đọc bài viết Cuốn hồi ký của Cựu cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton tại chuyên mục Quốc tế. Thông tin phản ánh, liên hệ đường dây nóng : 0912 345 014 - 0917 681 188 Hoặc email: bandientu.mtdt@gmail.com
Tin mới nhất